Τι είναι και τι προβλέπει το «κοινωνικό leasing» για ηλεκτρικά οχήματα

Το προαναγγελθέν πρόγραμμα «κοινωνικού leasing» αποτελεί μία νέα πολιτική παρέμβαση που στοχεύει στην πρόσβαση ευάλωτων νοικοκυριών σε ηλεκτρικά οχήματα μέσω επιδοτούμενης χρηματοδοτικής μίσθωσης. 

Πρόκειται για ένα μέτρο με κοινωνικό και περιβαλλοντικό χαρακτήρα, το οποίο εντάσσεται στο υπό διαμόρφωση Εθνικό Κοινωνικό Κλιματικό Σχέδιο και σχεδιάζεται να υποστηριχθεί οικονομικά από το ευρωπαϊκό Social Climate Fund.

Στόχος του προγράμματος είναι να δώσει σε νοικοκυριά με χαμηλά ή μεσαία εισοδήματα τη δυνατότητα να αποκτήσουν για πρώτη φορά ιδιόκτητο μέσο μετακίνησης νέας τεχνολογίας, με σημαντική μείωση του κόστους μίσθωσης. Το κράτος θα καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος της οικονομικής επιβάρυνσης μέσω επιδότησης που αναμένεται να φτάνει έως και τις 15.000 ευρώ ανά δικαιούχο.

Το χρονοδιάγραμμα έναρξης δεν έχει οριστικοποιηθεί, ωστόσο εκτιμάται ότι το πρόγραμμα θα ξεκινήσει πιλοτικά μέσα στο 2026. Η αρχική στόχευση προβλέπει κάλυψη περίπου 10.000 νοικοκυριών, με τον συνολικό προϋπολογισμό να ανέρχεται στα 150 εκατομμύρια ευρώ. Το πρόγραμμα τελεί υπό επεξεργασία, καθώς το σχετικό νομοσχέδιο έχει ήδη κατατεθεί στη Βουλή και βρίσκεται στη διαδικασία διαβούλευσης.

Ποιοι θα είναι οι δικαιούχοι

Το κοινωνικό leasing απευθύνεται σε κατηγορίες πολιτών που χαρακτηρίζονται ως μεταφορικά ευάλωτοι, δηλαδή σε άτομα ή οικογένειες που δυσκολεύονται να καλύψουν το κόστος μετακίνησης ή να αποκτήσουν ιδιόκτητο όχημα.

Τα εισοδηματικά όρια που εξετάζονται περιλαμβάνουν:
• Νοικοκυριά με ετήσιο εισόδημα μεταξύ 5.000 και 12.500 ευρώ.
• Δευτερεύουσα κατηγορία με εισόδημα έως 25.000 ευρώ, με πρόσθετες προσαυξήσεις ανά παιδί.

Τα εισοδηματικά κριτήρια ενδέχεται να συνδυαστούν με κοινωνικούς παράγοντες, όπως η ύπαρξη αναπηρίας, η μονογονεϊκότητα ή η κατοίκηση σε περιοχές με περιορισμένες επιλογές δημόσιας συγκοινωνίας.

Πώς θα λειτουργεί η μίσθωση

Το πρόγραμμα θα αφορά αποκλειστικά ηλεκτρικά αυτοκίνητα. Η μίσθωση θα παρέχεται από συνεργαζόμενες εταιρείες leasing και το μηνιαίο κόστος για τον δικαιούχο αναμένεται να κυμαίνεται περίπου από 50 έως 100 ευρώ, ανάλογα με την κατηγορία εισοδήματος και τον τύπο του οχήματος.

Στις παροχές που εξετάζονται πιθανόν να περιλαμβάνονται:
• Ασφάλιση οχήματος
• Συντήρηση και επισκευές
• Οδική βοήθεια
• Ετήσιο όριο χιλιομέτρων με ρήτρες υπέρβασης
• Κανόνες καλής χρήσης και επιστροφής

Αν και δεν έχουν ανακοινωθεί οριστικά οι τεχνικές λεπτομέρειες, το κράτος προσανατολίζεται στη δημιουργία ενός διαφανούς συστήματος επιλογής, όπου οι δικαιούχοι θα κατατάσσονται βάσει συγκεκριμένων μορίων. Μένει επίσης να καθοριστεί αν το πρόγραμμα θα καλύπτει οικιακούς φορτιστές ή μέρος του κόστους φόρτισης, ένα ζήτημα κρίσιμο για τη βιωσιμότητα της χρήσης ηλεκτρικού οχήματος από τα ευάλωτα νοικοκυριά.

Παράλληλα, το σχέδιο προβλέπει την ενίσχυση των δημοσίως προσβάσιμων υποδομών φόρτισης, προκειμένου να μπορεί ο ωφελούμενος να χρησιμοποιεί το όχημα χωρίς περιορισμούς, ανεξάρτητα από την περιοχή κατοικίας του.

Η διπλή στόχευση του μέτρου

Το κοινωνικό leasing συνδυάζει δύο πολιτικές:

1. Τη στήριξη ευάλωτων κοινωνικών ομάδων που δυσκολεύονται να καλύψουν το κόστος μετακίνησης.

2. Την επιτάχυνση της μετάβασης στην ηλεκτροκίνηση και τη μείωση των εκπομπών ρύπων.

Επιτρέπει ουσιαστικά την απόκτηση σύγχρονου, ασφαλούς και οικονομικού μέσου μετακίνησης μέσα από ένα προσιτό μοντέλο μίσθωσης, το οποίο δύσκολα θα μπορούσε να επιτευχθεί χωρίς κρατική επιδότηση.

Ωστόσο, η επιτυχία του μέτρου θα εξαρτηθεί από:
• Την επάρκεια των διαθέσιμων πόρων.
• Τη σαφήνεια του ρυθμιστικού πλαισίου.
• Τη διαφάνεια στη διαδικασία επιλογής.
• Την ετοιμότητα της αγοράς να ανταποκριθεί σε μεγάλη ζήτηση για ηλεκτρικά οχήματα.

Τι δείχνει η εμπειρία από τη Γαλλία

Το ελληνικό πρόγραμμα στηρίζεται στο γαλλικό μοντέλο κοινωνικού leasing, το οποίο εφαρμόστηκε σε ευρεία κλίμακα το 2024. Η ζήτηση στη Γαλλία ξεπέρασε κάθε προσδοκία, καθώς υποβλήθηκαν πάνω από 90.000 αιτήσεις για μόλις 25.000 διαθέσιμα οχήματα. Το γεγονός αυτό ανέδειξε τόσο την ανάγκη του μέτρου όσο και τις προκλήσεις στη διαχείριση ενός προγράμματος υψηλού ενδιαφέροντος.

Η ελληνική εκδοχή αναμένεται να αντιμετωπίσει παρόμοιο ενδιαφέρον, αλλά μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν επίσημες προβλέψεις για το μέγεθος της ζήτησης. Δεν έχουν επίσης ανακοινωθεί οι εταιρείες που θα συμμετέχουν, ωστόσο η αγορά παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, καθώς η διαχείριση 10.000 οχημάτων και προϋπολογισμού 150 εκατομμυρίων ευρώ αποτελεί σημαντική επιχειρηματική ευκαιρία.

Συμπέρασμα

Το κοινωνικό leasing αποτελεί μια καινοτόμα πολιτική που φιλοδοξεί να προσφέρει οικονομικά προσιτή πρόσβαση στην ηλεκτροκίνηση για χιλιάδες νοικοκυριά. Εάν εφαρμοστεί με σαφήνεια, διαφάνεια και επαρκή χρηματοδότηση, μπορεί να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο κοινωνικής στήριξης και ταυτόχρονα μοχλό πράσινης μετάβασης.

Παρά τα ανοιχτά ερωτήματα και τις τεχνικές λεπτομέρειες που μένει να αποσαφηνιστούν, το μέτρο διαμορφώνει έναν νέο τρόπο σκέψης για την προσιτή ιδιοκτησία οχήματος και την ενίσχυση των πιο ευάλωτων νοικοκυριών σε μια περίοδο που η κινητικότητα μετασχηματίζεται ριζικά.

Μάθετε πρώτοι τα νέα στο enimeroi.gr

Πρόσφατες δημοσιεύσεις