Το υπουργείο Οικονομικών προχωρά στη δημιουργία ενός νέου μηχανισμού προσδιορισμού «εύλογων» ενοικίων, με βασικό στόχο τον περιορισμό των αδήλωτων μισθώσεων και την ενίσχυση της φορολογικής διαφάνειας. 

Ο μηχανισμός θα στηρίζεται στη διασταύρωση στοιχείων από το Κτηματολόγιο, το Ε9 και τις δηλωμένες μισθώσεις, μέσα από το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ).

Ωστόσο, παρά τη θεσμική στόχευση, το νέο πλαίσιο γεννά έντονες επιφυλάξεις ως προς την ακρίβεια των υπολογισμών και τις κοινωνικές του επιπτώσεις.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, το «εύλογο» μίσθωμα θα συνδέεται με την εκτιμώμενη αξία πώλησης του ακινήτου, μέσω ενός συντελεστή απόδοσης μεταξύ 2% και 3,5%. Με αυτόν τον τρόπο, οι φορολογικές αρχές θα αποκτούν ένα σημείο αναφοράς για ελέγχους. Όμως, παράγοντες της αγοράς τονίζουν ότι η μεθοδολογία αυτή παραβλέπει κρίσιμες παραμέτρους, όπως η παλαιότητα, η ενεργειακή κλάση, η κατάσταση του ακινήτου ή οι ιδιαιτερότητες της τοπικής ζήτησης.

Ενδεικτικά, ένα παλαιό διαμέρισμα χωρίς ανακαίνιση, σε περιοχή με υψηλές αντικειμενικές αξίες, ενδέχεται να «κοστολογηθεί» από το σύστημα σε επίπεδα που δεν ανταποκρίνονται στη ρεαλιστική του αγοραστική δυναμική. Αν το δηλωμένο ενοίκιο υπολείπεται του τεκμαρτού, ο ιδιοκτήτης καλείται ουσιαστικά να αποδείξει ότι δεν αποκρύπτει εισόδημα, γεγονός που μεταθέτει το βάρος της απόδειξης στον φορολογούμενο.

Οι δυσλειτουργίες ενισχύονται από τις αδυναμίες των υφιστάμενων βάσεων δεδομένων. Παρά τις πρόσφατες διορθώσεις, τόσο το Κτηματολόγιο όσο και το Ε9 εξακολουθούν να περιλαμβάνουν λάθη σε τετραγωνικά, χρήσεις και ποσοστά συνιδιοκτησίας. Αν αυτά τα στοιχεία ενσωματωθούν αυτούσια στο ΜΙΔΑ, ενδέχεται να οδηγήσουν σε λανθασμένες φορολογικές επιβαρύνσεις.

Παράλληλα, προβληματισμό προκαλεί και η χρήση στοιχείων κατανάλωσης ρεύματος και νερού ως ένδειξη πραγματικής μίσθωσης. Ένα ακίνητο που δηλώνεται ως κενό, αλλά εμφανίζει μικρή κατανάλωση λόγω εργασιών ή λόγων ασφαλείας, μπορεί να χαρακτηριστεί ύποπτο. Αντίστοιχα, κατοικίες που χρησιμοποιούνται περιστασιακά μπορεί να εμφανίζουν μηδενικές καταναλώσεις χωρίς να υφίσταται παρατυπία.

Πέρα από τα τεχνικά ζητήματα, ανακύπτουν και σοβαρές κοινωνικές ανησυχίες. Η έμμεση θέσπιση κατώτατων ορίων στα ενοίκια δημιουργεί τον κίνδυνο μετακύλισης της φορολογικής επιβάρυνσης στους ενοικιαστές, σε μια περίοδο όπου η στεγαστική κρίση βρίσκεται ήδη σε οριακό σημείο. Οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι, αντί να λειτουργήσει εξορθολογιστικά, το μέτρο ενδέχεται να ενισχύσει τις ανοδικές πιέσεις στις τιμές.

Τέλος, ερωτήματα εγείρονται και από το γεγονός ότι η επεξεργασία των δεδομένων ανατίθεται σε ιδιώτη εργολάβο. Η έλλειψη σαφούς πλαισίου για τη διαφάνεια των αλγορίθμων, τον έλεγχο των παραδοχών και τη δυνατότητα ουσιαστικής αμφισβήτησης από τους φορολογούμενους εντείνει τους φόβους ότι το νέο σύστημα μπορεί να λειτουργήσει περισσότερο τιμωρητικά παρά διορθωτικά, με απρόβλεπτες συνέπειες για την αγορά ακινήτων και την κοινωνική συνοχή.

Μάθετε πρώτοι τα νέα στο enimeroi.gr

Πρόσφατες δημοσιεύσεις