Το μπλε σύμβολο με το αμαξίδιο δεν σημαίνει «μόνο για αμαξίδια»

Η αναπηρία δεν είναι πάντα ορατή – Τι πρέπει να γνωρίζουμε για τις θέσεις προτεραιότητας, την προσβασιμότητα και τον σεβασμό των δικαιωμάτων των ΑμεΑ

Υπάρχει μια λανθασμένη αντίληψη που συναντάμε συχνά σε μέσα μαζικής μεταφοράς, πλοία, τρένα, αεροπλάνα, αεροδρόμια, μουσεία, θέατρα, δημόσιες υπηρεσίες, τουαλέτες, χώρους αναμονής και γενικότερα σε χώρους όπου υπάρχει το γνωστό μπλε σύμβολο με το αμαξίδιο.

Η αντίληψη αυτή είναι ότι οι συγκεκριμένες θέσεις ή οι προσβάσιμοι χώροι προορίζονται αποκλειστικά για ανθρώπους που χρησιμοποιούν αναπηρικό αμαξίδιο.

Αυτό δεν είναι σωστό.

Το Διεθνές Σύμβολο Πρόσβασης χρησιμοποιείται για να υποδεικνύει προσβάσιμους χώρους, υπηρεσίες και υποδομές που αφορούν άτομα με αναπηρία και άτομα με μειωμένη κινητικότητα. Δεν αποτελεί, από μόνο του, ένδειξη ότι ένας χώρος προορίζεται αποκλειστικά για χρήστες αμαξιδίου.

Η αναπηρία δεν είναι πάντα ορατή

Ένας άνθρωπος μπορεί να έχει αναπηρία ή σημαντική κινητική δυσκολία χωρίς να χρησιμοποιεί αμαξίδιο, μπαστούνι ή άλλο εμφανές βοήθημα.

Μπορεί να περπατά, αλλά να μην μπορεί να παραμείνει όρθιος για μεγάλο χρονικό διάστημα. Μπορεί να χρειάζεται μια θέση προτεραιότητας, ακόμη κι αν στους γύρω του δεν φαίνεται να υπάρχει κάποια δυσκολία.

Γι' αυτό πρέπει να σταματήσει η λογική:

«Αφού δεν βλέπω αμαξίδιο, γιατί κάθεται εδώ;»

Η εξωτερική εμφάνιση ενός ανθρώπου δεν αποτελεί κριτήριο για το αν δικαιούται μια θέση προτεραιότητας ή μια προσβάσιμη υπηρεσία.

Δεν γνωρίζουμε τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ένας άλλος άνθρωπος στην καθημερινότητά του και δεν είναι δική μας δουλειά να τις κρίνουμε.

Τι σημαίνει το Διεθνές Σύμβολο Πρόσβασης

Το μπλε σύμβολο με το αμαξίδιο αποτελεί διεθνώς αναγνωρισμένο σύμβολο προσβασιμότητας.

Μπορεί να το συναντήσουμε:

• στα μέσα μαζικής μεταφοράς,
• σε λεωφορεία, τρένα και σταθμούς,
• σε πλοία και λιμενικές εγκαταστάσεις,
• σε αεροδρόμια και αεροπλάνα,
• σε μουσεία, θέατρα και πολιτιστικούς χώρους,
• σε δημόσιες υπηρεσίες,
• σε χώρους αναμονής,
• σε χώρους στάθμευσης,
• σε τουριστικές εγκαταστάσεις,
• σε δημόσιες και ιδιωτικές υποδομές που διαθέτουν προσβάσιμες εγκαταστάσεις.

Το σύμβολο δείχνει ότι ο χώρος ή η υπηρεσία έχει σχεδιαστεί με γνώμονα την προσβασιμότητα.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε θέση με το συγκεκριμένο σύμβολο είναι απαραίτητα θέση αποκλειστικά για χρήστη αμαξιδίου.

Άλλο η θέση προτεραιότητας και άλλο η ειδική θέση αμαξιδίου

Εδώ υπάρχει μια σημαντική διάκριση.

Μια θέση προτεραιότητας σε λεωφορείο, πλοίο, τρένο ή χώρο αναμονής δεν είναι απαραίτητα το ίδιο πράγμα με έναν ειδικά διαμορφωμένο χώρο για την ασφαλή τοποθέτηση και πρόσδεση αναπηρικού αμαξιδίου.

Όταν ένας χώρος διαθέτει ειδικές διαστάσεις, μηχανισμούς πρόσδεσης ή άλλες τεχνικές προδιαγραφές για τη χρήση αμαξιδίου, τότε πρόκειται για ειδικά διαμορφωμένη θέση αμαξιδίου.

Επομένως, δεν πρέπει να συγχέουμε:

τη θέση προτεραιότητας για άτομα με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα

με

τον ειδικά διαμορφωμένο χώρο για την ασφαλή παραμονή και πρόσδεση αμαξιδίου.

Δεν χρειάζεται να «φαίνεται» η αναπηρία

Η αναπηρία μπορεί να είναι εμφανής, αλλά μπορεί και να μην είναι.

Υπάρχουν άνθρωποι με μη ορατές αναπηρίες ή με καταστάσεις που επηρεάζουν σημαντικά την κινητικότητα και την καθημερινή τους λειτουργικότητα, χωρίς αυτό να γίνεται αντιληπτό από τους γύρω τους.

Έτσι, ένας άνθρωπος μπορεί να χρειάζεται μια θέση προτεραιότητας ακόμη κι αν:

• περπατά χωρίς εμφανές βοήθημα,
• δεν χρησιμοποιεί αμαξίδιο,
• μπορεί να σταθεί για λίγα λεπτά,
• δεν παρουσιάζει εμφανή κινητική δυσκολία.

Το ότι κάποιος μπορεί να περπατήσει δεν σημαίνει ότι μπορεί να στέκεται όρθιος για πολλή ώρα.

Το ότι μπορεί να σταθεί για λίγα λεπτά δεν σημαίνει ότι δεν χρειάζεται τη συγκεκριμένη θέση.

Και το ότι δεν βλέπουμε την αναπηρία δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει.

Τα δικαιώματα των ΑμεΑ δεν κρίνονται από την εμφάνιση

Κανένας άνθρωπος δεν θα πρέπει να υποχρεώνεται να εξηγεί την προσωπική του κατάσταση σε κάθε επιβάτη, υπάλληλο ή τρίτο επειδή κάποιος αποφάσισε ότι «δεν φαίνεται ανάπηρος».

Η αξιοπρέπεια, η ισότιμη μεταχείριση και η προσβασιμότητα αποτελούν βασικές αρχές μιας κοινωνίας που σέβεται τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία.

Η προσωπική κρίση ενός τρίτου δεν μπορεί να αντικαταστήσει τα επίσημα δικαιολογητικά ή τις προβλεπόμενες διαδικασίες πιστοποίησης.

Όπου απαιτείται επίσημη πιστοποίηση της ιδιότητας του ατόμου με αναπηρία, χρησιμοποιούνται τα προβλεπόμενα θεσμικά έγγραφα και όχι η «οπτική εξέταση» από κάποιον περαστικό.

Τι κάνουμε όταν αμφισβητούν τα δικαιώματά μας

Σε περίπτωση προβλήματος, δεν χρειάζεται απαραίτητα αντιπαράθεση ή ένταση.

Μπορούμε να κινηθούμε ψύχραιμα και θεσμικά.

1. Καταγράφουμε το περιστατικό.
Όπου είναι δυνατό και νόμιμο, κρατάμε στοιχεία για τον χώρο, τη θέση, την ημερομηνία, την ώρα και τις συνθήκες του περιστατικού.

2. Χρησιμοποιούμε τα επίσημα έγγραφα που διαθέτουμε.
Όταν απαιτείται πιστοποίηση της ιδιότητας του ατόμου με αναπηρία, χρησιμοποιούμε τα προβλεπόμενα επίσημα αποδεικτικά.

3. Ζητάμε τα στοιχεία του υπεύθυνου.
Σημειώνουμε την υπηρεσία, την επιχείρηση, το μέσο μεταφοράς, το δρομολόγιο και, όπου είναι δυνατό, την ιδιότητα του υπευθύνου.

4. Προχωράμε σε επίσημη καταγγελία όταν υπάρχει λόγος.
Σε περίπτωση παραβίασης δικαιώματος ή προσβλητικής συμπεριφοράς, απευθυνόμαστε στον αρμόδιο φορέα και, εφόσον χρειάζεται, στις αρμόδιες αρχές και στους προβλεπόμενους ανεξάρτητους θεσμούς.

5. Δεν αφήνουμε την αυθαιρεσία να γίνει κανονικότητα.

Η διεκδίκηση των δικαιωμάτων πρέπει να γίνεται με ψυχραιμία, γνώση και τεκμηρίωση.

Η προσβασιμότητα είναι δικαίωμα

Το μπλε σύμβολο δεν υπάρχει για να λειτουργεί ως «ταμπέλα για αμαξίδια».

Υπενθυμίζει την ανάγκη για προσβάσιμους και ασφαλείς χώρους και υπηρεσίες για τα άτομα με αναπηρία και τα άτομα με μειωμένη κινητικότητα.

Ας σταματήσουμε, λοιπόν, να κοιτάμε μόνο το αμαξίδιο και ας αρχίσουμε να βλέπουμε τον άνθρωπο.

Ας σταματήσουμε να ρωτάμε:

«Γιατί κάθεται εδώ αφού δεν φαίνεται ανάπηρος;»

και ας θυμόμαστε ότι δεν γνωρίζουμε την καθημερινότητα, τις δυσκολίες και τις ανάγκες του άλλου.

Δεν μας αφορά να τις κρίνουμε.

Μας αφορά να τις σεβαστούμε.

Η αναπηρία μπορεί να είναι ορατή ή αόρατη. Μπορεί να είναι μόνιμη ή να συνοδεύεται από μεταβαλλόμενες ανάγκες.

Σε κάθε περίπτωση, ο σεβασμός, η ισότιμη μεταχείριση και η προσβασιμότητα δεν είναι χάρη.

Είναι δικαιώματα.

Γνωρίζουμε τα δικαιώματά μας.
Σεβόμαστε τα δικαιώματα των άλλων.
Δεν αμφισβητούμε αυτό που δεν βλέπουμε.
Και όταν χρειάζεται, διεκδικούμε θεσμικά.

Γιατί μια πραγματικά προσβάσιμη κοινωνία δεν είναι εκείνη όπου όλοι μπορούν απλώς να μπουν.

Είναι εκείνη όπου όλοι μπορούν να μπουν, να μετακινηθούν, να εξυπηρετηθούν και να συμμετέχουν με ασφάλεια, ισότητα και αξιοπρέπεια.

Μάθετε πρώτοι τα νέα στο enimeroi.gr

Πρόσφατες δημοσιεύσεις