Ριζικές αλλαγές φέρνει το νέο πλαίσιο στο κληρονομικό δίκαιο, το οποίο βάζει τέλος στα γνωστά «αδελφομοίρια» και στην εξ αδιαιρέτου συνιδιοκτησία που οδηγούσε συχνά σε αδιέξοδα, διαφωνίες και εγκατάλειψη ακινήτων. 

Με τις πρόσφατες αλλαγές στον νόμο, καταργείται η εξ αδιαιρέτου ιδιοκτησία, επιτρέποντας σε έναν μόνο κληρονόμο να αποκτήσει το ανάλογο ακίνητο. 

Αυτή η μεταρρύθμιση στοχεύει να διευκολύνει τη διαδικασία κληρονομιάς, αποφεύγοντας τις δαιδαλώδεις νομικές μάχες που συχνά προκύπτουν μεταξύ θαλερών κληρονόμων. Η σταθερότητα και η σαφήνεια της ιδιοκτησίας είναι σημαντικές για την απρόσκοπτη λειτουργία της αγοράς ακινήτων.

Πλέον, κάθε ακίνητο θα περνά σε έναν και μοναδικό κληρονόμο, ενώ οι υπόλοιποι θα αποζημιώνονται είτε με χρηματικό ποσό είτε με άλλο περιουσιακό στοιχείο ίσης αξίας. Αν δεν υπάρχει συμφωνία, η αξία της αποζημίωσης θα ορίζεται από το δικαστήριο.

Αλλαγές στα ποσοστά κληρονομιάς

• Ένας γονέας και ένα παιδί: Το ποσοστό του επιζώντος συζύγου αυξάνεται από 25% σε 33%.

• Περισσότερα παιδιά: Παραμένει 25% στον σύζυγο και 75% στα παιδιά.

Παράλληλα, ο επιζών σύντροφος, ακόμη και χωρίς γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης, διατηρεί το δικαίωμα παραμονής στην κοινή κατοικία για τουλάχιστον τρία χρόνια.

Προστασία για ζευγάρια χωρίς γάμο

Σε περιπτώσεις όπου δεν υπάρχουν συγγενείς ή παιδιά, ο επιζών σύντροφος μπορεί πλέον να κληρονομήσει το σύνολο της περιουσίας, αποτρέποντας τη μεταβίβασή της στο Δημόσιο.

Νέες δυνατότητες για τα ακίνητα

Ο ιδιοκτήτης θα μπορεί να πουλά το ακίνητο εν ζωή, να εισπράττει τα χρήματα και να συνεχίζει να διαμένει σε αυτό μέσω συμφωνίας ή μίσθωσης.

Πρακτικός οδηγός με βασικές ερωτήσεις και απαντήσεις για το τι αλλάζει:

Διατηρούνται οι ιδιόγραφες διαθήκες;

Ναι, οι ιδιόγραφες διαθήκες παραμένουν σε ισχύ. Ωστόσο, εισάγεται υποχρεωτικός έλεγχος γνησιότητας όταν κατατίθενται από συγγενείς που δεν είναι παιδιά ή σύζυγοι ή όταν έχει περάσει ένας χρόνος από τον θάνατο του διαθέτη.

Από ποια ηλικία μπορεί πλέον κάποιος να συντάξει διαθήκη;

Το νέο πλαίσιο μειώνει το όριο ηλικίας στα 16 έτη, επιτρέποντας σε περισσότερα άτομα να καθορίσουν τη μεταθανάτια διάθεση της περιουσίας τους.

Τι προβλέπεται για άτομα με αναπηρία;

Άτομα με αναπηρίες μπορούν πλέον να συντάσσουν διαθήκη με τη βοήθεια τεχνολογικών μέσων, όπως φωνητική υποστήριξη ή άλλες τεχνολογίες, εξασφαλίζοντας ίση πρόσβαση στη διαδικασία.

Υπάρχουν περιορισμοί στη σύνταξη διαθήκης για άτομα που νοσηλεύονται;

Θεσπίζεται αυστηρή απαγόρευση σύνταξης διαθήκης υπέρ προσώπων που υπηρετούν, διοικούν ή παρέχουν υπηρεσίες σε νοσοκομεία, γηροκομεία, ιδρύματα περίθαλψης ή άλλες δομές όπου βρίσκεται ο διαθέτης, ώστε να αποτρέπονται καταχρηστικές συμπεριφορές.

Εισάγεται η έννοια της αυτοδίκαιης κληρονομικής ανικανότητας;

Ναι. Όποιος έχει καταδικαστεί για εγκλήματα κατά της ζωής, της υγείας ή της γενετήσιας ελευθερίας του διαθέτη αποκλείεται αυτοδίκαια από την κληρονομιά.

Τι είναι οι κληρονομικές συμβάσεις και πώς λειτουργούν;

Θεσμοθετούνται για πρώτη φορά δύο είδη συμβάσεων: η σύμβαση μέσω της οποίας ο διαθέτης καθορίζει εν ζωή σε ποιον θα μεταβιβαστεί η περιουσία του μετά θάνατον και η σύμβαση με την οποία κάποιος παραιτείται εν ζωή από μελλοντικά κληρονομικά του δικαιώματα. Και οι δύο ρυθμίσεις αποσκοπούν στη μείωση συγκρούσεων και στην ορθολογική οργάνωση της περιουσίας.

Τι αλλάζει στην εξ αδιαθέτου διαδοχή για τον επιζώντα σύζυγο;

Το ποσοστό του επιζώντος συζύγου αυξάνεται στο 33% όταν υπάρχει ένα παιδί, ενώ όταν υπάρχουν δύο ή περισσότερα παιδιά το ποσοστό ορίζεται στο 25%. Ελλείψει τέκνων, ο επιζών σύζυγος προηγείται πλέον των γονέων και των υπόλοιπων συγγενών.

Τι ισχύει για τα ζευγάρια με σύμφωνο συμβίωσης;

Οι συμβιοιούντες με σύμφωνο αποκτούν τα ίδια κληρονομικά δικαιώματα με τους συζύγους. Το νομοσχέδιο αναγνωρίζει πλέον θεσμικά αυτή τη μορφή οικογένειας.

Υπάρχει πρόβλεψη για ζευγάρια χωρίς σύμφωνο συμβίωσης;

Ναι, όταν δεν υπάρχουν άλλοι συγγενείς με κληρονομικό δικαίωμα και η περιουσία θα περιερχόταν στο Δημόσιο, ο επιζών σύντροφος αποκτά πλήρες κληρονομικό δικαίωμα εφόσον απέδειξε ότι συμβίωνε με τον θανόντα τουλάχιστον τρία χρόνια και υποβάλει αίτηση εντός τεσσάρων μηνών.

Πώς αλλάζει το καθεστώς ευθύνης για τα χρέη της κληρονομίας;

Καθιερώνεται απόλυτος διαχωρισμός ανάμεσα στην κληρονομική περιουσία και την ατομική περιουσία του κληρονόμου. Ο κληρονόμος δεν επιβαρύνεται πλέον με ίδια περιουσιακά στοιχεία για τα χρέη που συνοδεύουν την κληρονομία, γεγονός που αναμένεται να μειώσει δραστικά τις αποποιήσεις.

Ποιες είναι οι βασικές οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις των αλλαγών;

Η μεταρρύθμιση ενισχύει την ασφάλεια δικαίου, διευκολύνει τη συνέχιση οικογενειακών επιχειρήσεων, ενεργοποιεί ανενεργές περιουσίες, αυξάνει τη ρευστότητα στην αγορά ακινήτων και μειώνει τη δικαστική αντιδικία. Παράλληλα, προσαρμόζει το δίκαιο στις σύγχρονες μορφές οικογένειας και ενισχύει τον σεβασμό στη βούληση του διαθέτη.

Μάθετε πρώτοι τα νέα στο enimeroi.gr

Πρόσφατες δημοσιεύσεις